Wettelijke eisen magazijnstellingen

Waar moeten magazijnstellingen wettelijk aan voldoen?

De wettelijke voorschriften voor het plaatsen en gebruiken van stellingen in een magazijn komen niet uit één enkele regelbron. In de praktijk krijgt u te maken met arbowetgeving, bouweisen en technische normen voor stalen opslagsystemen. Dat betekent dat een magazijnstelling niet alleen sterk genoeg moet zijn, maar ook veilig gebruikt, onderhouden en gecontroleerd moet worden.

Belangrijke uitgangspunten zijn:

• de stelling moet geschikt zijn voor de belasting waarvoor zij wordt gebruikt
• de constructie moet stabiel en correct opgebouwd zijn
• schade, vervorming en loszittende onderdelen moeten tijdig worden gesignaleerd
• de stelling moet waar nodig verankerd zijn
• gebruikers moeten kunnen zien wat het toegestane draagvermogen is
• de stelling moet periodiek worden geïnspecteerd

Deze eisen gelden niet alleen voor palletstellingen, maar ook voor andere stalen opslagsystemen zoals draagarmstellingen, breedvakstellingen, legbordstellingen, inrijstellingen en doorrolstellingen.

Welke wet- en regelgeving is van toepassing?

Bij magazijnstellingen spelen meerdere wettelijke kaders een rol. De precieze toepassing hangt af van het type stelling, de hoogte, de belasting en de situatie in uw pand.

Arbowet en Arbobesluit

Vanuit de Arbowet en het Arbobesluit bent u als werkgever verplicht om arbeidsmiddelen en de werkomgeving veilig te houden. Magazijnstellingen vallen daar in de praktijk onder, omdat defecte of verkeerd gebruikte stellingen direct risico opleveren voor medewerkers, intern transport en opgeslagen goederen. Artikel 7.4a van het Arbobesluit is daarbij relevant: arbeidsmiddelen moeten zodanig zijn geplaatst, gebruikt en onderhouden dat gevaar zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Bouweisen en gebruiksveiligheid

Afhankelijk van de uitvoering kunnen magazijnstellingen ook raken aan bouwregelgeving. Denk aan hoge stellingen, entresolvloeren of situaties waarin brandveiligheid, vluchtroutes en constructieve belasting van het gebouw een rol spelen. In dat soort gevallen moet niet alleen naar de stelling zelf worden gekeken, maar ook naar de samenhang met het pand.

Normen voor magazijnstellingen

Wie zoekt op wat de normen voor magazijnstellingen zijn, komt meestal uit bij Europese normen voor ontwerp, gebruik en inspectie. Met name de NEN-EN 15635-richtlijn voor magazijnstellingen is in de praktijk belangrijk voor veilig gebruik van stalen opslagsystemen. Daarnaast kunnen ook andere normen van toepassing zijn, afhankelijk van de constructie en de inrichting van het magazijn.

Keuring van magazijnstellingen

Een van de bekendste verplichtingen is de periodieke inspectie. Magazijnstellingen moeten regelmatig worden gecontroleerd op schade, slijtage, vervorming en veilig gebruik. In de praktijk wordt hiervoor vaak een periodieke keuring van magazijnstellingen (jaarlijks) aangehouden. Dat sluit aan op de norm NEN-EN 15635 en op de algemene verplichting om de arbeidsomgeving veilig te houden. Wilt u precies weten wat dit inhoudt? Lees dan: Stelling keuren: wat houdt het in?

Tijdens zo’n inspectie wordt onder meer gekeken naar:

• beschadigde staanders en liggers
• verbogen of ontbrekende schoren
• de staat van voetplaten
• de verankering van de stelling
• haakverbindingen en borgingen
• aanrijdschade door heftrucks of reachtrucks
• de aanwezigheid van draagvermogenborden
• vrije doorgangen, uitlijning en veilig gebruik

Laat de inspectie uitvoeren door een gecertificeerde keurmeester opslagsystemen, zodat deze volgens de richtlijnen plaatsvindt.

Een keuring is niet alleen bedoeld om af te vinken dat er is gekeken. Het doel is juist om risico’s vroeg te signaleren en te voorkomen dat kleine schades uitgroeien tot instabiliteit of instorting. Zeker in magazijnen waar intensief wordt gewerkt met intern transport is dat essentieel.

Is het verankeren van magazijnstellingen verplicht?

De vraag of het verankeren van magazijnstellingen verplicht is, wordt vaak gesteld. In veel situaties is het antwoord: ja, of het is in elk geval noodzakelijk om aan de veiligheids- en stabiliteitseisen te voldoen. De exacte verplichting hangt af van het type stelling, de fabrikant, de ondergrond, de belasting en de opbouw.

Verankering is belangrijk omdat een stelling stabiel moet blijven bij normale belasting en gebruik. Zonder juiste verankering neemt het risico toe op verschuiven, scheefstand of omvallen, zeker bij hoge stellingen of intensief truckverkeer. Daarom wordt bij inspecties standaard gecontroleerd of de verankering aanwezig, passend en technisch in orde is.

Naast de verankering zelf spelen ook deze punten mee:

• de kwaliteit van de vloer
• het juiste type ankers
• de positie van de voetplaten
• eventuele aanrijdbeveiliging
• de opbouw volgens specificaties van fabrikant of leverancier

Vergunningen en bouwkundige aandachtspunten

Niet iedere magazijnstelling is vergunningplichtig, maar in sommige situaties moet u wel degelijk toetsen of een vergunning of aanvullende beoordeling nodig is. Dat geldt vooral bij hogere opslagsystemen, specifieke tussenvloeren of situaties waarin de stelling bouwkundig onderdeel wordt van de inrichting.

In de markt worden verschillende hoogtegrenzen genoemd, zoals 3 meter of 8,5 meter, maar de exacte beoordeling hangt af van de situatie en van de actuele regels. Daarom is het verstandig om niet alleen op een algemene vuistregel af te gaan. Kijk altijd naar de combinatie van stellinghoogte, gebruiksfunctie, brandveiligheid en eventuele belasting van het gebouw.

Let in elk geval op deze punten:

• totale hoogte van de stelling inclusief voet en opbouw
• aanwezigheid van een entresolvloer of tussenvloer
• brandcompartimentering en vluchtroutes
• invloed op sprinklerinstallaties of brandveiligheidsvoorzieningen
• constructieve belasting van de vloer en het pand

Belangrijke normen voor magazijnstellingen

Wie wil weten waar een magazijnstelling aan moet voldoen, moet ook naar de relevante normen kijken. Deze normen vertalen veiligheid en goed gebruik naar concrete uitgangspunten voor ontwerp, tolerantie en inspectie.

NEN-EN 15635

Deze norm is in de praktijk de belangrijkste voor het gebruik en de inspectie van stalen opslagsystemen. Hierin staat onder meer hoe schade moet worden beoordeeld, hoe inspecties moeten plaatsvinden en welke verantwoordelijkheden er zijn voor veilig gebruik.

NEN-EN 15620

Deze norm richt zich op toleranties, vervormingen en vrije ruimten. Dat is relevant voor een veilige opbouw en correcte positionering van stellingen in relatie tot pallets en intern transport.

NEN-EN 15512

Deze norm heeft betrekking op de constructieve berekening en het ontwerp van verstelbare palletstellingen. Vooral bij zwaardere toepassingen of afwijkende opstellingen is dit een belangrijk technisch uitgangspunt.

Praktische eisen op de werkvloer

Naast wetgeving en normen zijn er ook duidelijke praktijkpunten die tijdens een inspectie zwaar meewegen. Deze bepalen vaak of een stelling in dagelijkse omstandigheden echt veilig gebruikt kan worden.

• duidelijk zichtbare draagvermogenborden
• correcte vakbelasting en veldbelasting
• voldoende vrije ruimte in gangpaden
• geen overbelasting of onjuiste palletmaten
• aanrijdbeveiliging op kwetsbare posities
• geen ontbrekende borgpennen of losse onderdelen
• direct herstel van schade volgens norm en fabrikantgegevens

Hiermee wordt ook duidelijk dat wettelijke eisen voor magazijnstellingen verder gaan dan alleen de vraag of een stelling ooit goed is geplaatst. Het gaat juist om veilig gebruik gedurende de hele levensduur. Breder gezien hangen deze eisen ook samen met veiligheidsregels in het magazijn.

Veelgestelde vragen over wettelijke eisen voor magazijnstellingen

Waar moet een magazijnstelling aan voldoen?

Een magazijnstelling moet constructief veilig zijn, geschikt zijn voor de beoogde belasting, correct zijn opgebouwd en periodiek worden gecontroleerd. Daarnaast moet duidelijk zijn wat het draagvermogen is en moet schade tijdig worden hersteld.

Wat zijn de wettelijke voorschriften voor het plaatsen van stellingen in een magazijn?

Bij het plaatsen van stellingen moet u rekening houden met arbowetgeving, veilig gebruik van arbeidsmiddelen, stabiliteit, verankering, vrije doorgangen, belasting van de vloer en eventuele bouwkundige of brandveiligheidseisen.

Wat zijn de normen voor magazijnstellingen?

De bekendste norm is NEN-EN 15635 voor veilig gebruik en inspectie van stalen opslagsystemen. Daarnaast zijn onder meer NEN-EN 15620 en NEN-EN 15512 relevant voor toleranties en constructieve uitgangspunten.

Is een jaarlijkse keuring verplicht?

In de praktijk wordt een jaarlijkse inspectie van magazijnstellingen als vaste norm aangehouden om aan de veiligheidsverplichtingen te voldoen en risico’s tijdig te signaleren. Wie verder wil weten of keuren van magazijnstellingen verplicht is, vindt daar een verdiepende uitleg over. Zeker bij stalen opslagsystemen is dat een gebruikelijke en belangrijke maatregel.

Is het verankeren van magazijnstellingen verplicht?

In veel situaties is verankering noodzakelijk om de vereiste stabiliteit en veiligheid te behalen. Of het formeel verplicht is, hangt af van ontwerp, belasting en systeemopbouw, maar zonder correcte verankering voldoet een stelling vaak niet aan de praktische veiligheidseisen.

Wat gebeurt er als een magazijnstelling beschadigd is?

Beschadigingen aan staanders, liggers, schoren of voetplaten kunnen de stabiliteit aantasten. Afhankelijk van de ernst moet de schade direct worden beoordeeld, het vak buiten gebruik worden gesteld of de stelling worden gerepareerd. Plan dan een reparatie van beschadigde magazijnstellingen volgens de geldende norm en productspecificaties.

Wettelijke eisen vertalen naar een veilige magazijninrichting

De wettelijke eisen voor magazijnstellingen draaien uiteindelijk om aantoonbare veiligheid. Dat betekent: de juiste stelling op de juiste plek, passend bij belasting en gebruik, met goede verankering, zichtbare draagvermogens en periodieke inspectie. Zeker als u werkt met palletstellingen of andere stalen opslagsystemen is het verstandig om wettelijke verplichtingen, NEN-normen en de dagelijkse praktijk samen te beoordelen. Zo voorkomt u dat een ogenschijnlijk kleine afwijking uitgroeit tot een serieus veiligheidsrisico.