Ruimte optimalisatie met magazijnstellingen

Ruimte-optimalisatie werkt alleen als efficiëntie en veiligheid samen worden ontworpen. Te smalle rijpaden, pallets in looproutes of verkeerd belaste stellingen lijken soms praktisch, maar zorgen in de praktijk voor vertraging, schade en risico’s. Hieronder leest U welke keuzes echt effect hebben op de beschikbare ruimte in Uw magazijn.

Waar ruimteverlies in het magazijn meestal ontstaat

Ruimteverlies ontstaat zelden alleen door een tekort aan stellingen. Veel vaker gaat capaciteit verloren door een onlogische indeling. Denk aan brede gangpaden die niet passen bij het gebruikte intern transport, lage benutting van de hoogte, picklocaties die te ver van verzending liggen of ontvangst- en verzendstromen die elkaar kruisen. Ook tijdelijke opslag op de vloer kost direct bruikbare vierkante meters.

• snellopende artikelen liggen achterin of hoog weggezet
• pallets staan tijdelijk in gangpaden of voor stellingen
• de vrije hoogte boven de bovenste ligger blijft onbenut
• verschillende goederenstromen delen dezelfde route
• het stellingtype past niet bij formaat, gewicht of omloopsnelheid

Pas als deze knelpunten zichtbaar zijn, kunt U gericht bepalen of de oplossing zit in een ander ontwerp van de magazijnlayout, andere magazijnstellingen of aanvullende veiligheidsmaatregelen. Wilt U dit gestructureerd aanpakken, bekijk dan het ontwerp en layout van magazijnstellingen.

Start met goederenstroom, niet met extra stellingen

Een efficiënte magazijnindeling begint bij de route die goederen afleggen van ontvangst tot verzending. Als U eerst de goederenstroom analyseert, voorkomt U dat nieuwe stellingen later weer moeten worden verplaatst. Deel het magazijn daarom op in duidelijke zones voor ontvangst, opslag, orderpicking, verpakking en verzending. Hoe minder kruisingen en omwegen tussen die zones, hoe beter de ruimte wordt benut.

Analyseer omloopsnelheid en pickfrequentie

Niet ieder artikel verdient dezelfde plek. A-artikelen met hoge omloopsnelheid horen dicht bij de pick- of verzendzone. B-artikelen krijgen een centrale plek en C-artikelen kunnen verder weg of hoger worden opgeslagen. Zo bespaart U loopmeters en maakt U de meest waardevolle ruimte vrij voor producten die daar het meeste rendement opleveren.

Vragen die direct inzicht geven

• welke artikelen worden het vaakst gepickt
• welke voorraad ligt lang stil
• waar ontstaan opstoppingen met heftrucks of orderpickers
• hoeveel buffer is nodig bij ontvangst en verzending
• welke pieken ontstaan door seizoensdrukte of actievoorraad

Reserveer ruimte voor buffer en klaarzetten

Veel magazijnen verliezen capaciteit doordat ontvangst en verzending geen vaste bufferzones hebben. Gevolg: pallets belanden tijdelijk in rijpaden of voor stellingen. Een duidelijke klaarzetruimte voorkomt blokkades, schade en onnodige verplaatsingen. Juist deze zone bepaalt vaak of een magazijn in de praktijk soepel blijft draaien.

Kies het stellingtype dat past bij voorraad en hoogte

De juiste magazijnstelling hangt af van artikelafmetingen, gewicht, omloopsnelheid en de manier van intern transport. Een verkeerd stellingtype kost ruimte en vertraagt het pickproces. Gebruik onderstaand overzicht als praktisch startpunt. Wilt U stap voor stap kiezen, bekijk dan het juiste type magazijnstelling bepalen.

Wilt U vooral meer opslagposities creëren, kijk dan eerst naar de hoogte van het pand, de vrije hefhoogte van trucks en de belasting van vloer en stelling. De afmetingen (hoogte en diepte) van magazijnstellingen kiezen heeft direct impact op bruikbare pallet- of legbordposities.

Meer weten over diepstellingen voor bulkopslag? Lees: wat is een inrijstelling. Afhankelijk van uw orderprofiel kan een LIFO-oplossing extra capaciteit bieden; bekijk de uitleg pushback-stelling.

Optimaliseer gangpaden en stellinglay-out voor capaciteit én doorstroming

Gangpadbreedte is een van de snelste hefbomen voor ruimtewinst. Hoe smaller het gangpad, hoe meer stellingen U kunt plaatsen. Maar smaller werkt alleen als het gekozen interne transport daarop is afgestemd. Een reachtruck, orderpicker of VNA-truck stelt elk andere eisen aan draaicirkel, veiligheidsafstand en werkhoogte.

Praktische uitgangspunten voor de lay-out

• laat hoofdgangen aansluiten op ontvangst, pickzones en verzending
• plaats stellingen bij voorkeur in lange, parallelle lijnen
• voorkom dode hoeken, onlogische bochten en onnodige kruisingen
• gebruik eenrichtingsverkeer waar de verkeersintensiteit hoog is
• stem kolommen, noodroutes en brandvoorzieningen vroeg af op het stellingplan

Wanneer smallere gangpaden zinvol zijn

Smallere gangpaden zijn vooral interessant als het orderprofiel stabiel is, de truckkeuze vaststaat en chauffeurs veilig kunnen manoeuvreren. In een omgeving met veel handmatige picks of gemengd verkeer is iets meer ruimte vaak efficiënter dan maximale dichtheid. De beste indeling is dus niet de volste indeling, maar de indeling met de hoogste bruikbare capaciteit.

Gebruik slotting en ABC-analyse om ruimte blijvend te verbeteren

Een goed stellingplan is nooit definitief. Zodra assortiment, seizoensvraag of pickgedrag verandert, moet ook de productplaatsing mee veranderen. Met ABC-analyse verdeelt U artikelen op basis van omloopsnelheid of waarde. Daarna past U slotting toe: ieder artikel krijgt de meest logische locatie in het magazijn.

In de praktijk betekent dit dat snellopers op goed bereikbare posities komen, artikelen die vaak samen worden besteld dicht bij elkaar liggen en langzaam bewegende voorraad hogere of minder centrale locaties krijgt. Dat verlaagt loopafstanden en maakt kostbare pickruimte vrij. Werkt U met veel SKU’s of sterke pieken, dan helpt een WMS om bezettingsgraad, pickfrequentie en verplaatsingen structureel te volgen.

Extra capaciteit winnen zonder onveilige noodoplossingen

Als de basis goed staat, kunt U aanvullende oplossingen inzetten om de opslagdichtheid verder te verhogen. De meest gebruikte stap is verticale opslag: extra liggers, hogere stellingen of een andere vakverdeling leveren vaak al merkbare ruimtewinst op. In magazijnen met voldoende vrije hoogte kan ook een tussenvloer interessant zijn voor handmatige opslag, verpakkingsactiviteiten of werkplekken.

Bij sterk wisselende voorraadniveaus kunnen verrijdbare stellingen: veiligheid en voordelen of tijdelijke capaciteitsoplossingen passend zijn, mits ze veilig worden toegepast. Voor zeer repetitieve processen met hoge dichtheid kunnen geautomatiseerde opslag- en ophaalsystemen interessant zijn. Wat U beter vermijdt, zijn pallets in looppaden, improvisatiestellingen of onduidelijke bufferzones. Dat lijkt tijdelijk handig, maar vergroot het risico op aanrijdingen en verstoringen.

Veilig optimaliseren volgens Arbowet en NEN-EN 15635

Ruimte optimaliseren met magazijnstellingen mag nooit losstaan van veiligheid en compliance. Volgens de Arbowet moet U zorgen voor een veilige werkplek en beheersbare risico’s. Voor magazijnstellingen is NEN-EN 15635 een belangrijke norm voor veilig gebruik, inspectie en onderhoud van stalen opslagsystemen. Die norm helpt bij het beoordelen van schade, belasting, verantwoordelijkheden en periodieke controles.

Waar U in elk geval op moet letten

Veilige belasting en bescherming

Controleer of stellingen binnen de opgegeven belastingsgrenzen worden gebruikt en of aanrijdgevoelige zones zijn beschermd met passende aanrijdbeveiliging. Ook vloervlakheid, liggervergrendeling en duidelijk leesbare lastborden horen hierbij.

Verkeersroutes, markering en inspectie

Zorg voor duidelijke belijning, logische scheiding tussen voetgangers en intern transport en periodieke stellinginspecties. Een onafhankelijke inspectie maakt verborgen schade en onveilige gebruikssituaties zichtbaar voordat ze tot uitval of incidenten leiden. VI-Nederland ondersteunt organisaties hierbij met stellinginspecties, veiligheidsadvies, belijning en andere praktische oplossingen voor een veilig en efficiënt magazijn.

Veelgestelde vragen

Wat is een optimale magazijnindeling?

Een optimale magazijnindeling sluit aan op Uw goederenstroom. Ontvangst, opslag, picking, verpakking en verzending liggen logisch in elkaars verlengde, snellopers staan dicht bij de pickzone en gangpaden passen bij het gebruikte interne transport. De beste indeling maximaliseert niet alleen opslag, maar vermindert ook loopafstanden en wachttijd.

Hoe kan ik mijn magazijn efficiënt inrichten?

Begin met een analyse van omloopsnelheid, piekbelasting en routebewegingen. Kies daarna het juiste stellingtype, reserveer bufferzones voor ontvangst en verzending en pas ABC-analyse toe op artikelplaatsing. Optimaliseer vervolgens gangpadbreedtes en verkeersstromen. Echte efficiëntie ontstaat pas als capaciteit, workflow en veiligheid samen verbeteren.

Welk stellingtype past het best bij mijn magazijn?

Dat hangt af van de aard van Uw goederen, de gewenste opslagdichtheid, de pickmethode en de beschikbare hoogte. Palletstellingen zijn vaak geschikt voor directe toegang, terwijl inrijstellingen juist interessant zijn bij grote volumes van hetzelfde artikel. Bij handmatige picking zijn legbord- en grootvakstellingen vaak praktischer.

Wanneer is een stellinginspectie nodig?

Een stellinginspectie is nodig als onderdeel van periodiek veilig gebruik, maar ook na aanrijdschade, verbouwingen, wijzigingen in belasting of aanpassingen aan de lay-out. Regelmatige inspectie helpt om aan Uw zorgplicht uit de Arbowet te voldoen en sluit aan op de werkwijze uit NEN-EN 15635.

Wilt U weten waar in Uw magazijn direct ruimte te winnen is zonder concessies aan veiligheid? VI-Nederland brengt knelpunten in stellingen, verkeersroutes en gebruiksrisico’s helder in kaart en helpt met praktische verbetermaatregelen die passen bij Uw operatie.